Punkty po meczu z Rakowem Częstochowa

1. Realizm

Musimy spojrzeć na ostatnie wyniki Legii Warszawa trzeźwym okiem. Tak naprawdę wszyscy doskonale wiedzieliśmy, że przy obecnym składzie personalnym właśnie takiego punktowania możemy się spodziewać. To nie jest kadra, która będzie realnie walczyć o mistrzostwo Polski czy nawet drugie miejsce w Ekstraklasie. To zespół, który najprawdopodobniej do ostatniej kolejki będzie bił się o to, żeby załapać się chociażby do eliminacji Ligi Konferencji. Brutalne, ale takie są dziś realia przy Łazienkowskiej.

Musimy zaakceptować, że kiedy Legia mierzy się z zespołem dysponującym mocniejszą kadrą, jej szanse na korzystny wynik wyraźnie maleją. Oczywiście zawsze można liczyć na lepszy dzień, odpowiednią organizację gry czy odrobinę szczęścia, ale trudno budować na tym jakiekolwiek większe ambicje. Najlepszy mecz spośród ostatnich czterech spotkań rozegraliśmy przeciwko Lechowi Poznań. Paradoksalnie właśnie wtedy, mimo dobrej postawy i walki z rywalem, przegraliśmy 1-2. Pozostałe występy przeciwko Cracovii, Górnikowi Zabrze, a teraz Rakowowi, były już bardzo słabe. Pokazały Legię na miarę jej obecnych możliwości.

W ostatnich pięciu spotkaniach zdobyliśmy zaledwie pięć punktów. To wynik, który wyraźnie oddalił nas od Lecha Poznań i Górnika Zabrze, czyli zespołów przewodzących obecnie w tabeli Ekstraklasy. Zamiast zmniejszać dystans do czołówki, coraz bardziej tracimy z nią kontakt. I trudno oczekiwać, że sytuacja nagle się odmieni, jeśli nie znikną podstawowe problemy tego zespołu.

Jeżeli Legia chce w przyszłości walczyć o coś więcej niż miejsce dające możliwość gry w eliminacjach Ligi Konferencji, obecna kadra wymaga gruntownej przebudowy. Nie chodzi o sprowadzenie dwóch czy trzech zawodników, którzy jedynie uzupełnią ławkę rezerwowych. Potrzebujemy piłkarzy, którzy podniosą jakość pierwszego składu, będą w stanie zrobić różnicę w trudnych spotkaniach i pozwolą drużynie rywalizować z najlepszymi jak równy z równym.

Nie możemy wiecznie zasłaniać się nazwą klubu, historią czy oczekiwaniami kibiców. Legia może mieć ambicje sięgające mistrzostwa Polski, ale sama ambicja nie wygrywa meczów. Do tego potrzebna jest odpowiednia jakość piłkarska, a tej w obecnej drużynie zwyczajnie brakuje. Jeśli przy Łazienkowskiej naprawdę chcemy walczyć o najwyższe cele, nie wystarczy kosmetyka. Potrzebna jest poważna przebudowa kadry, która zdecydowanie potrwa kilka lat i nie ma żadnej gwarancji, że nie skończy się jeszcze gorzej niż obecnie.

2. Uczeń pokonał mistrza

Dawid Szwarga bardzo dobrze rozczytał Marka Papszuna i w niedzielę zasłużenie wygrał z jego zespołem. Oczywiście rozpracowanie obecnej Legii nie jest szczególnie trudnym zadaniem. Wystarczy skutecznie odciąć i tak już bardzo słabe wahadła oraz ograniczyć możliwości środka pola, a drużyna traci zdecydowaną większość swoich atutów. Rywale muszą jednak pamiętać o jednym: Legia wciąż dysponuje stałymi fragmentami gry, które chyba jako jeden z nielicznych elementów funkcjonują w tym sezonie na naprawdę wysokim poziomie.

Trenerowi Rakowa zadanie ułatwił również brak Bartosza Kapustki, o którym napiszę nieco później. Jeśli jednak spojrzymy na samą grę Legii, trudno znaleźć wiele pozytywów. W pierwszej połowie liczne szkolne błędy, brak rozwagi, niepotrzebne straty i całkowity brak pomysłu na konstruowanie akcji ofensywnych aż raziły w oczy. Po przerwie było jeszcze gorzej. Pomyłek przybywało, szwankowała organizacja gry, a skuteczność Rakowa sprawiła, że popularne „Medaliki” miały coraz bardziej komfortowe warunki do realizowania swojego planu.

Jest jednak jedna rzecz, na którą szczególnie chciałbym zwrócić uwagę, bo różnica między obiema drużynami była pod tym względem wręcz uderzająca. Raków, nawet po zdobyciu czterech bramek, nie zamierzał odpuszczać. Nadal pressował naszych obrońców i pomocników, walczył o każdą piłkę, szukał kolejnych okazji i sprawiał wrażenie zespołu głodnego następnych trafień. Wysokie prowadzenie nie oznaczało dla zawodników Szwargi, że mogą już spokojnie dograć spotkanie do końca. Nadal chcieli grać w piłkę i narzucać rywalowi swoje warunki.

A co w tym samym czasie robiła Legia? Momentami wyglądało to tak, jakbyśmy oglądali powtórkę tego, co widzieliśmy dokładnie rok wcześniej za kadencji Inakiego Astiza. Gra od lewej do prawej, później z powrotem na drugą stronę, bez przyspieszenia, bez konkretnego pomysłu i bez większej chęci podjęcia ryzyka. Brakowało zaangażowania, intensywności i walki. Co gorsza, nawet kiedy pojawiała się możliwość wywarcia presji na rywalu, trudno było dostrzec jakąkolwiek zorganizowaną próbę odbioru piłki.

Jeden zawodnik ruszał do pressingu na obrońców Rakowa, podczas gdy pozostali pozostawali głęboko na własnej połowie, czekając na kolejną akcję przeciwnika. Nie było odpowiedniego doskoku całego zespołu, wzajemnej asekuracji ani przekonania, że można jeszcze coś zmienić. Wyglądało to tak, jakby piłkarze Legii pogodzili się z wynikiem i po prostu czekali na ostatni gwizdek.

Legia natomiast popełniała kolejne błędy i nie potrafiła odpowiedzieć nawet odpowiednim zaangażowaniem. Nie chodzi przecież o to, że każdy mecz trzeba wygrać, ani o to, że zespół zawsze będzie w stanie zdominować przeciwnika. Są spotkania, w których rywal jest po prostu lepszy, a drużynie nie wychodzi niemal nic. W takich momentach pozostaje jednak walka, ambicja i próba odwrócenia sytuacji choćby poprzez intensywność gry.

Tym razem uczeń pokazał mistrzowi, jak ważne są zaangażowanie i ambicja, szczególnie wtedy, gdy zespołowi nie idzie albo zwyczajnie ma słabszy dzień. Dawid Szwarga nie tylko lepiej przygotował Raków pod względem taktycznym, ale jego drużyna pokazała też mentalność, której w niedzielę bardzo brakowało legionistom. Można przegrać z lepszym rywalem, ale nie można tak łatwo rezygnować z walki.

3. Sygnały były już wcześniej

Nie zamierzam analizować każdej bramki straconej przez Legię osobno, bo nie ma to większego sensu. Każdy widział błąd Otto Hindricha przy wyprowadzaniu piłki, problemy z ustawieniem Kacpra Chodyny, upadki w polu karnym Damiana Szymańskiego i problemy pozostałych zawodników w defensywie. Można rozkładać te sytuacje na czynniki pierwsze, wskazywać kolejnych winnych i wyliczać indywidualne pomyłki, ale chciałbym zwrócić uwagę na coś znacznie ważniejszego. Legia otrzymała bowiem bardzo wyraźny sygnał, że Raków Częstochowa będzie próbował wykorzystywać prostopadłe podania za linię obrony, uruchamiając w ten sposób swoich napastników. Problem w tym, że nasi zawodnicy najwyraźniej nie potrafili odpowiednio zareagować.

Pierwsze ostrzeżenie pojawiło się już w 3. minucie spotkania! To właśnie wtedy Patryk Makuch zagrał prostopadle do Emreliego, który znalazł się w sytuacji sam na sam z Otto Hindrichem. Na szczęście dla Legii świetną interwencją wślizgiem popisał się Deziel, blokując uderzenie i wybijając piłkę na rzut rożny. Już wtedy można było dostrzec poważny problem w ustawieniu naszej drużyny. Między linią obrony a pomocą pozostawała duża przestrzeń, którą rywale mogli bez większych problemów wykorzystać. W takiej sytuacji Damian Szymański nie miał realnych szans, by dogonić rozpędzonego zawodnika Rakowa.

I teraz przejdźmy do bramki Patryka Makucha. Ponownie oglądamy prostopadłe podanie po ziemi, tym razem bezpośrednio do napastnika Rakowa. Co rzuca się w oczy? Dwóch obrońców Legii próbuje zatrzymać jednego zawodnika gości, ale obaj mają problem z szybkością. Nie jest to zresztą przypadek, bo właśnie tak wygląda charakterystyka części naszych defensorów. Jednocześnie pomocnicy nie potrafią przeciąć podania ani odpowiednio zareagować na rozwijającą się akcję. Rafał Augustyniak nie nadąża za Makuchem, a Raków obejmuje prowadzenie.

Najbardziej zastanawiające jest jednak to, że nie była to żadna niespodziewana akcja ani rozwiązanie, którego Legia nie mogła wcześniej przewidzieć. Dokładnie taki sam mechanizm zobaczyliśmy już na samym początku spotkania. Raków pokazał, gdzie znajduje się przestrzeń do wykorzystania i w jaki sposób zamierza atakować. Minęło kilkadziesiąt minut, a goście ponownie zrobili to samo, tym razem skutecznie.
Oczywiście można wskazywać na błędy poszczególnych zawodników, ale w takiej sytuacji trzeba również zadać pytanie o pracę sztabu szkoleniowego. Czy nikt nie zauważył, że Raków regularnie szuka podań za linię pomocy i obrony? Czy po sytuacji z 3. minuty nie należało skorygować ustawienia zespołu i lepiej zabezpieczyć przestrzeni między formacjami? Przecież ostrzeżenie pojawiło się niemal natychmiast po pierwszym gwizdku.

Najgorsze nie jest nawet to, że Legia dała się zaskoczyć. Najgorsze jest to, że dostała wyraźne ostrzeżenie, a mimo to pozwoliła rywalowi ponownie wykorzystać dokładnie ten sam schemat.

4. Nie ma Kapustki, nie ma grania

Za żółte kartki w spotkaniu z Rakowem pauzował kapitan Legii Bartosz Kapustka i trzeba przyznać, że jego nieobecność była bardzo odczuwalna. O Kapustce można oczywiście wiele mówić i wytykać mu różne rzeczy. Jedni zarzucają mu, że zbyt często gra bezpiecznie, inni narzekają na jego charakterystyczne kółka wykonywane w środku pola. Można dyskutować o jego formie, ale jedno jest pewne – to ważny trybik w machinie Marka Papszuna. Podobnie jak Rafał Adamski, którego znaczenie dla zespołu również nie zawsze jest odpowiednio doceniane.

W meczu z Rakowem najbardziej brakowało jednak właśnie kapitana Legii. W środku pola wystąpili Damian Szymański i Wojciech Urbański. I szczerze mówiąc, do tego drugiego nie mam aż tylu pretensji. W pierwszej połowie był jednym z nielicznych zawodników, którzy próbowali wziąć ciężar gry na swoje barki. Nie wszystko mu wychodziło, zdarzały się błędy i nieudane zagrania, ale przynajmniej próbował coś zrobić, szukał rozwiązań i nie bał się podejmować inicjatywy.

Zupełnie inaczej wyglądała sytuacja Damiana Szymańskiego, który rozegrał kolejne słabe spotkanie. I naprawdę zastanawiam się, jak to możliwe, że niektórzy zawodnicy z takim CV potrafili z powodzeniem występować za granicą, w klubach o większych możliwościach niż obecna Legia, a po przyjeździe do Warszawy stają się cieniem samych siebie. Nie chodzi zresztą wyłącznie o Szymańskiego. Trudno mi zrozumieć, dlaczego piłkarze, którzy wcześniej prezentowali odpowiedni poziom, w Legii tak często nie potrafią pokazać pełni swoich możliwości. Patrząc na ich obecną dyspozycję, trudno byłoby mi szczególnie rozpaczać, gdyby część z nich opuściła zespół.

Największym problemem pozostaje jednak funkcjonowanie całego środka pola. Ten praktycznie nie istniał. Sam Urbański, kiedy już udawało mu się obrócić w kierunku bramki Rakowa, często widział przed sobą ogromną przestrzeń, a jeszcze dalej ofensywnych zawodników Legii szczelnie pilnowanych przez obrońców gospodarzy. Brakowało ruchu, pokazywania się do gry, tworzenia wolnych przestrzeni i odpowiedniego wsparcia dla zawodnika mającego piłkę. W takich warunkach trudno konstruować jakiekolwiek sensowne akcje. Nie wystarczy przecież, że jeden pomocnik spróbuje przyspieszyć grę, jeśli pozostali zawodnicy nie potrafią mu w tym pomóc.

Co gorsza, zmiana Szymańskiego na Arreriola również nie przyniosła oczekiwanej poprawy. Zawodnik, który pojawił się na boisku, nie zaprezentował się lepiej i nie odmienił obrazu gry w centralnej strefie. To tylko pokazuje, jak duży problem ma obecnie Legia z obsadą środka pola.

Nie można też uciekać od szerszego kontekstu. Po odejściu Elitima widać, jak bardzo brakuje zawodnika, który potrafiłby połączyć poszczególne formacje, utrzymać się przy piłce pod presją i nadać akcjom odpowiednie tempo. Kapustka jest ważny, ale jego absencja nie powinna oznaczać całkowitego paraliżu drugiej linii. Tymczasem właśnie to zobaczyliśmy w meczu z Rakowem. Legia ma ogromny problem ze środkiem pola, a brak jednego kapitana wystarczył, by obnażyć skalę tych braków.

5. Stępniewski

W niedzielnym spotkaniu szansę od pierwszych minut otrzymał Franciszek Stępniewski. Zaledwie 16-letni zawodnik do tej pory występował przede wszystkim w rezerwach Legii, młodszych rocznikach Akademii oraz Młodzieżowej Lidze Mistrzów. Niewątpliwie jest jednym z ciekawszych talentów, jakie w ostatnim czasie pojawiły się w naszej Akademii. Zresztą nie jest jedynym, bo kilku młodych zawodników mocno poszło ostatnio do przodu. Warto obserwować między innymi Jana Biendugę, Kacpra Przybyłkę, Szymona Piastę czy Edouarda Etchemendigaraaya. To piłkarze, którzy mają spory potencjał i mogą jeszcze sporo namieszać. Polecam śledzić ich występy zarówno w rezerwach, jak i w Młodzieżowej Lidze Mistrzów.

Wracając jednak do Franciszka, jego debiut bardzo mnie ucieszył. Oczywiście nie zamierzam po zaledwie 45 minutach wystawiać mu jakiejś szczegółowej oceny. Nie dostrzegłem jednak u niego większych błędów, a kilka rzeczy zwróciło moją uwagę. Przede wszystkim widać było to, o czym mówił trener Marek Papszun i co można było zaobserwować również podczas spotkań rezerw. Stępniewski nie ma większych problemów z podejmowaniem szybkich decyzji, nie boi się grać pod presją i potrafi stawić czoła rywalom w pojedynkach fizycznych. Nie jest może wybitnie zbudowanym zawodnikiem, ale trudno oczekiwać tego od chłopaka, który ma dopiero 16 lat.

Znacznie ważniejsze od samej oceny debiutu jest jednak to, co wydarzy się teraz. W przypadku tak młodego zawodnika bardzo łatwo wyrządzić krzywdę nadmiernymi oczekiwaniami. Pamiętam pierwsze występy Pietuszewskiego, a z wcześniejszych lat Rafała Wolskiego w Legii. Nie każdy od razu wchodził do seniorskiej piłki z przytupem i od pierwszego spotkania pokazywał wszystkim, że ma przed sobą wielką karierę. Rozwój młodego piłkarza nie przebiega przecież w linii prostej. Forma będzie się zmieniać, pojawią się lepsze i gorsze występy, a czasami przyjdą również trudniejsze momenty. To zupełnie naturalne, szczególnie gdy mówimy o zawodniku, który dopiero stawia pierwsze kroki na poziomie Ekstraklasy.

Dlatego apeluję do ekspertów, komentatorów i kibiców: nie zatracajmy głowy w ocenianiu młodych zawodników. Nie róbmy z nich gwiazd po jednym udanym występie, ale też nie przekreślajmy ich po słabszym spotkaniu. Dotyczy to nie tylko Legii, ale całej polskiej piłki. Już w niedzielę usłyszałem w Canal+ opinię, że Stępniewski zagrał bez fajerwerków i polotu, a do tego rzadko był przy piłce. Tylko jak miał być przy niej częściej, skoro koledzy wielokrotnie go omijali, nawet wtedy, gdy potrafił dobrze pokazać się do podania? Trudno oczekiwać od 16-latka, że nagle przejmie odpowiedzialność za kreowanie gry całego zespołu, szczególnie w spotkaniu, w którym Legia jako całość miała ogromne problemy z rozegraniem piłki.

Nie każdy debiut musi oznaczać efektowne zagrania, dryblingi i fajerwerki. Czasami wystarczy, że młody zawodnik nie przestraszy się poziomu rozgrywek, podejmuje właściwe decyzje i nie odstaje od znacznie bardziej doświadczonych kolegów. Właśnie dlatego mam nadzieję, że trener Marek Papszun nie odstawi teraz Stępniewskiego na boczny tor i w kolejnych czterech spotkaniach da mu jeszcze szansę na pokazanie swoich umiejętności. Po tych 45 minutach uważam, że na kolejne występy zwyczajnie zasłużył.

I tutaj dochodzimy do jeszcze jednej kwestii. Od młodych zawodników oczekujemy często natychmiastowej jakości, odwagi i odpowiedzialności, podczas gdy niektórzy podstawowi gracze Legii mają problemy z absolutnymi piłkarskimi podstawami. Przyjęcie piłki, dokładne podanie czy odpowiednie ustawienie nie powinny być przecież zadaniami ponad siły zawodowca występującego w pierwszym składzie Legii Warszawa. To właśnie od tych bardziej doświadczonych piłkarzy powinniśmy wymagać znacznie więcej. Im lepiej będą wykonywać swoją pracę, tym łatwiej będzie wprowadzać do zespołu kolejnych młodych zawodników.

Nie oczekujmy od 16-latka, że będzie ratował Legię. Dajmy mu czas, zaufanie i możliwość rozwoju, a rozliczajmy przede wszystkim tych, którzy od dawna powinni stanowić o sile pierwszego zespołu.

Kamil Dumała